Oficina Antifrau
de Catalunya

Era dusau fasa d’un procès de gestion de risqui compren, eth prumèr lòc, era analisi des factors que propicien cada risc e, eth dusau lòc, era analisi des possibles efèctes s'eth risc s’arribèsse en materializar.

• Era analisi des factors ei eth procès entà compréner eth contèxt, era natura, es hònts e es causes des risqui identificadi ena prumèra fasa.

Era resultada d’aguesta analisi permeterà, enes següentes fases, avalorar e definir es accions preventives de besonh entà redusir era probabilitat des risqui. Com mès suenhada e precisa sigatz era analisi des factors, mès facila serà era posteriora avaloracion e concrecion d’accions entà tractar-les.

Actuar dirèctaments sobri es factors que genèren, incrementen o perpetuen es risqui entà redusir era probabilitat ei era unica forma eficaça de prevencion. En aguest sens ei en tot determinar que era analisi des factors de risc sigue exaustiva e que contemple toti aqueri que pòden subervier ena materialització deth risc.

• Era analisi des efèctes ei eth procès entà compréner l’hetz impacte e es conseqüéncies en cas qu'es risqui identificadi ena prumèra fasa s’arribèssen en materializar.

Era resultada d’aguesta analisi permeterà, nauaments enes següentes fases, avalorar e planificar accions orientades a dar responsa entà redusir era gravetat des sòns efèctes o conseqüéncies, atau coma determinar les alèrtes entà detectar era materialització des risqui.

Ua institucion que volgue iniciar un procès d’analisi des sòns risqui en l’encastre dera contractacion publica damb un enfocament preventiu, necessàriaments aurà d’abordar tanben es efèctes d’aguesti risqui entà preveir’ls e definir coma tractar-les eth cas que se venguen en un futur. Les mesures contingenta se lescau planificar damb anticipacion ara materialització deth risc.

Era resultada d’aguesta dusau fasa ei ua listada ordenada de toti es factors que incideixen enes risqui identificadi, atau coma des sues conseqüéncies priorizades en foncion dera sua probabilitat e gravetat.

Eth Burèu Antifrauda prepause un classament des factors de risc que ajude a distinguir aqueri que depenen dirèctaments dera pròpria institucion (factors institucionaus) d’aqueri aute que les son alièni (factors extèrnes)

Estrument 4: Factors des risqui entara integritat ena contractacion d'ua entitat adjudicadora

Aguesta guida vò facilitar-vos era analisi des factors institucionaus, que son aqueri sobri eth quau es entitats adjudicadores an mès marge d’accion.

Es sòns factors institucionaus aqueri que depenen deth dessenh e foncionament de cada entitat adjudicadora. Se classifiquen en:

• Factors generadors: genèren motivacions e oportunitats de risc intèrne; aguesti depenen des persones, es procediments e l’organizacion de cada institucion e se classifiquen en:

1. Factors de risc personau: son restacadi damb es caracteristiques e motivacions des individus que participen ara contractacion publica d’ua institucion.
2. Factors de risc organitzatius: son aqueri que deriven de com ei organizada e com foncione era institucion (sistèmes de trabalh, praxis abituaus...). Sòlen èster decisions o circonstàncies organitzatives —a viatges non restacades dirèctaments damb era contractacion mès que i hèn impacte— que creen estimulacions o oportunitats de risqui entara integritat.
3. Factors de risc procedimentau: son restacadi damb com se gerís un procediment de contractacion en concrèt.

Maugrat qu'es factors generadors expliquen es motivacions e es oportunitats entàs risqui de practiques irregulares, fraudulentes o corrompudes, aguestes oportunitats non tostemp son profitades.

• Factors potenciadors: elements o circonstàncies que incrementen era probabilitat que se profiten es oportunitats anteriores (per exemple, era percepcion dera manca de mecanismes de deteccion o de sancion).

• Factors perpetuadors: faciliten que, un còp que s'a produsit ua practica irregulara, fraudulenta o corrompuda, aguesta se torne a reprodusir e pogue arribar en normalizar-se en ua organizacion. Eth sòn justaments sus eth que i acostume a auer mens consciéncia as institucions publiques.

Podetz trobar es factors de risc institucionau analisat peth Burèu Antifrauda en aguesta madeisha guida:

• Entà cadua des airau de risc
• Listadi segons era sua tipologia

Es sòns factors extèrns aqueri que creen estimulacions, oportunitats o circonstàncies que incrementen era probabilitat des risqui entara integritat ena contractacion dera entitat publica, mès que es institucions an sus eth pòc o bric marge d'accion.

Documents de trabalh num. 4 | Analisi des risqui entara integritat ena contractacion

Documents de trabalh num. 5 | Eth factor uman (factors de risc personau)

Documents de trabalh num. 6 | Es factors organitzatius

Documents de trabalh num. 7 | Es factors procedimentau

Documents de trabalh num. 8 | Factors potenciadors e perpetuadors des risqui

En aguesta fasa voscau emplegar era Taula 2, que vos permeterà:

1. Especificar es #principau airau de risc e risqui entara integritat
2. Visualizar es factors e es conseqüéncia des risqui
3. Avalorar es mesures preventives e contingentes
4. Concretar es mesures en un plan d'integritat

Per amiar a tèrme aguesta dusau fasa d'analisi des risqui seguitz es següent passi.

1. Listatz es risqui identificadi ena fasa anteriora segons era orde de prioritat. Hetz-ac solaments damb aqueri risqui que auetz decidit a analisar entà tractar intèrnament.

Començatz pera analisi de factors (prevencion)

2. Soscatz sus quini factors hèn possible cadun des risqui listadi. Revisatz es factors de risc listat peth Burèu Antifrauda en relacion damb era vòsta realitat institucionau e incorporatz ara prumèra colomna dera taula aqueri que subervien ena vòsta institucion.

Completatz aguesta analisi en tot ahiger-i d'aute factors de risc que, maugrat non èster arrecuélher enes listadi d'Antifrauda, consideratz qu'es sòns considerables entara vòsta institucion.

Per hè'c, vos pòt ajudar pensar sus per qué consideratz qu'es risqui identificadi poderien arribar en materializar-se ena vòsta institucion?

3. Avaloratz eth grad d'incidéncia de cada factor en risc analisat (colomna 2) e ordenatz-les de major a mendre incidéncia ara colomna 3 dera taula.

Seguitz damb era analisi des conseqüéncies (contingència)

4. Soscatz sus es efèctes se cadun des risqui arribèsse en succedir. Listatz es conseqüéncia dera materialització des risqui ara colomna 5.

Per hè'c, arrespóner eth següent ahèr:

• Quini damatges, lesions, pèrtes, responsabilitats (administrativa, comptable, penau...) o d'aute conseqüéncia nocives entara institucion o entad interès public poderie provocar se se materializèsse aqueth risc?

5. Avaloratz era probabilitat e era gravetat de cadua des conseqüéncia (colomna 6) e ordenatz-les ara colomna 7.

Arrebrembar qu'eth resultat d'aguesta dusau fasa ei un listat ordenat de toti es factors que subervien enes risqui identificadi, atau coma des sues conseqüéncies priorizades en foncion dera sua probabilitat e gravetat.